مدیریت در شرایط ناپایدار، قسمت ۶: گفت‌وگو با افسانه نساجان، مدیرعامل انجمن همیاران سلامت پرور البرز (اهسا)

شفافیت مالی، ضامن بقای حامیان

در ششمین قسمت از گفت‌وگوهای «مدیریت در شرایط ناپایدار»، میزبان سرکار خانم افسانه نساجان، مدیرعامل انجمن همیاران سلامت‌پرور البرز (اهسا) بودیم تا درباره چالش‌های مدیریت در شرایط جنگ، وضعیت جامعه هدف و راهکارهای تازه برای حفظ ارتباط با حامیان گفت‌وگو کنیم.

شما را به خواندن این گفت‌وگو دعوت می‌کنیم. در صورت تمایل به شنیدن پادکست این گفت‌وگو در رادیو افرا، از فایل زیر استفاده کنید.

اهسا؛ از پیشگیری از HIV تا حمایت از مراقبین آلزایمر

سرکار خانم نساجان عزیز، به رادیو افرا خوش آمدید. لطفا برای شروع، خودتان و انجمن همیاران سلامت‌پرور البرز را که به اختصار اهسا صدا زده می‌شود به مخاطبان افرا معرفی کنید.

افسانه نساجان: «من افسانه نساجان هستم، مدیرعامل انجمن همیاران سلامت‌پرور البرز (اهسا). فعالیت ما از حدود سال ۱۳۸۹-۱۳۹۰ با شاخه پیشگیری از اچ‌آی‌وی/ایدز آغاز شد؛ موضوعی که در آن زمان بسیار تابو بود. ما با برگزاری کلاس‌های آموزشی و تست‌های رایگان تلاش کردیم آگاهی را در استان البرز بالا ببریم. الان به جایی رسیده‌ایم که تعداد نمونه‌های مثبت از حدود ۱۰۰ مورد در ماه در آن زمان، به یک یا دو مورد در مدت یکی دو ماه کاهش یافته که نشان‌دهنده اثربخشی آموزش‌هاست.

در سال ۱۳۹۳ بخش توانبخشی را نیز راه‌اندازی کردیم. از این کار دو هدف داشتیم: اول، خدمت‌رسانی به کودکان مادران مبتلا به اچ‌آی‌وی که دارای ناتوانی جسمی، حرکتی و گفتاری بودند؛ و دوم، ایجاد پوششی برای از بین بردن انگ و تبعیض اجتماعی، به طوری که حضور مددجویان در انجمن برای همسایگان و افراد محله مشخص نباشد. خوشبختانه تاکنون بالغ بر ۲۵۰ کودک با درصد بهبودی‌های ۳۰ تا ۱۰۰ درصد از انجمن ترخیص شده‌اند.

با توجه به اینکه آموزش‌های اچ‌آی‌وی جواب داده‌اند و بار ویروسی مددجویان ما به صفر رسیده است، ما یک شاخه جدید با عنوان «حمایت و مراقبت از مراقبین بیماران مبتلا به آلزایمر» را نیز به فعالیت‌هایمان اضافه کردیم. ما اولین انجمنی هستیم که این کار را آغاز کردیم و تمرکز ما نه بر روی بیماران دارای آلزایمر، بلکه بر روی مراقبین آنهاست که در جامعه مغفول مانده‌اند. بازخوردها نشان می‌دهد که این کار بسیار موثر بوده و مراقبین یاد گرفته‌اند چگونه از خود و بیمار مراقبت کنند.»

شما وضعیت سازمان‌های مردم‌نهاد و جامعه هدف آنها را در حال حاضر چگونه ارزیابی می‌کنید؟ مخصوصا با توجه به بحران‌هایی که سال ۱۴۰۴ را برای سازمان‌ها بسیار سخت کرد.

افسانه نساجان: «با وجود تمام شرایط سخت اقتصادی، اجتماعی و ارتباطی، به نظر من باز هم مردم خوبی داریم که جایی را که شفافیت مالی می‌بینند، رها نمی‌کنند. حتی با قطع اینترنت و شبکه‌های اجتماعی، مردم از طریق تلفن و پیامک با ما در ارتباط هستند و کمک‌هایشان را واریز می‌کنند. خدا را شکر کفالت‌ها، نذرها و کمک‌ها همچنان سر جای خود است.

به عنوان مثال، برای توزیع سبد کالای ماه رمضان که هر سبد آن حدود ۱۰ میلیون تومان ارزش داشت به مشکل نخوردیم. مبالغ واریزی دیگری هم بود که از ما خواسته شد آنها را به صورت «بن کالا» در اختیار مددجویان قرار دهیم. ما هم دقیقا همین کار را کردیم. این حساسیت ما بر اینکه هر مبلغی صرف همان هدفی شود که حامی تعیین کرده، باعث اعتماد مردم شده است. خدا را شکر که مردم ما را تنها نمی‌گذارند و همبستگی آنها ستودنی است.»

گزارش‌دهی دقیق و هزینه‌کرد شفاف؛ کلید حفظ اعتماد حامیان

شما به موضوع شفافیت مالی اشاره کردید و اینکه اگر حامی یا داوطلبی این شفافیت را از موسسه‌ای ببیند، آن را رها نخواهد کرد. می‌توانید توضیح دهید که خودتان چگونه این شفافیت را در اهسا پیاده‌سازی کردید که منجر به حفظ حامیان شده است؟

افسانه نساجان: «ببینید، حقیقتا من خودم اگر بخواهم به جایی کمک کنم، بدون دیدن شفافیت به آنها اعتماد نمی‌کنم. در اهسا، ما ماهانه برای هر کفیل یک جدول دقیق ارسال می‌کنیم که شامل تعداد جلسات گفتاردرمانی، کاردرمانی، هزینه‌های ایاب و ذهاب و حتی وسایل طبی مانند کفش و کفی طبی است. تمام این موارد با فاکتور ضمیمه جدول می‌شود.

حتی امسال که قیمت یک کفش طبی به ۱۰ میلیون تومان رسید، تصویر فاکتور را جهت ارسال برای کفیل ذخیره کردیم که بعد از اتصال اینترنت، آن را ارسال کنیم. حامیان می‌دانند که اینجا حسابرسی مالی می‌شود و مدیرعامل و رئیس هیئت‌مدیره داوطلبانه فعالیت می‌کنند. ما هزینه‌های اداری را به حداقل رسانده‌ایم و می‌توان گفت فقط یک یا دو نفر در اهسا حقوق دریافت می‌کنند. این ساختار باعث می‌شود حامیان مطمئن باشند که کمک آنها مستقیما به جیب مددجو می‌رود، نه اینکه صرف هزینه‌های سنگین اداری یا نیروهای متعدد موظف شود. همین شفافیت است که خیال آنها را راحت کرده و باعث تداوم حمایت‌شان شده است.»

به نظرتان اصلی‌ترین چالش‌های موسسه‌های نیکوکاری و موسسه شما در حال حاضر چیست و شما برای مقابله با آنها چه راهکارهایی دارید؟

افسانه نساجان: «چالش اصلی ما در حال حاضر مسئله ارتباطی است؛ به دلیل نبود شبکه‌ها و بسترهای همیشگی، نمی‌توانیم مخاطب‌مان را پیدا کنیم یا تبلیغات گسترده‌ای داشته باشیم. چالش دیگر، احتمال ریزش داوطلبان و کفیلان است. برای مقابله با این موارد، ما تلاش کردیم ارتباط انسانی را پررنگ کنیم. برای مثال، در توزیع سبد کالا، داوطلبان حضور فیزیکی داشتند و برای حفظ روحیه آنها و خیرین، حدود ۳۰۰ پیام کتبی آرامش‌بخش و همدلانه برایشان ارسال کردیم. حتی شماره تلفن مشاور ۲۴ ساعته هلال احمر را هم در اختیار آنها قرار دادیم تا اگر دچار بحران روحی شدند، بتوانند تماس بگیرند.

همچنین با توجه به محدودیت‌های اینترنت، به فکر افتادیم یک «شبکه حمایتی محلی» راه‌اندازی کنیم. ایده این است که داوطلبان در محله‌های خودشان به افراد نیازمند و خیر متصل شوند و ارتباطات کوچک اما موثری ایجاد کنند؛ این شبکه‌سازی‌های این جنسی می‌تواند جایگزین ارتباطات گسترده مجازی شود و ما را در سال ۱۴۰۵ یاری کند.»

تداوم مسیر با شبکه‌سازی و امید به آینده در سال جدید

با توجه به تجربیات سال ۱۴۰۴، برنامه و دغدغه اصلی شما برای سال ۱۴۰۵ چیست و چه توصیه‌ای به حامیان و داوطلبان دارید؟

افسانه نساجان: «درس‌آموزی اصلی ما از بحران‌های امسال، احتمالا همین اهمیت شبکه‌سازی محلی و حضور فیزیکی است که شاید بتواند جایگزین فضای مجازی محدود شود. برای سال ۱۴۰۵، امیدواریم بتوانیم این شبکه را فعال کنیم تا بتوانیم داوطلبان و خیرین بیشتری را در محلات پیدا کنیم.

توصیه من به داوطلبان این است که مسیر را ادامه دهند و «جا نزنند». ادامه دادن کاری که شروع شده بسیار مهم است. ما سعی می‌کنیم با ارسال فیلم‌های بهبود کودکان و گزارش‌های دقیق به نیکوکاران، نشان دهیم که کمک آنها ثمره داشته است و باید ادامه پیدا کند. دیدن پیشرفت فیزیکی یک کودک که قبلا ناتوان بوده، برای حامی بسیار هیجان‌انگیز و بغض‌آور است. همچنین با ارسال پیام‌های تبریک مناسبتی و حفظ ارتباط عاطفی و کارهای کوچک از این جنس، تلاش می‌کنیم داوطلبان را باانگیزه نگه داریم و از ریزش آنها جلوگیری کنیم. تمام تلاش ما این است که در سال آینده نیز با تکیه بر همین شبکه‌سازی و اعتماد عمومی، خدمات‌مان را ادامه دهیم.»

---

این گفت‌وگو، ششمین قسمت از گفت‌وگوهای «مدیریت در شرایط ناپایدار» است که می‌توانید نسخه صوتی آن را نیز در رادیو افرا بشنوید. افرا با جمع‌آوری این تجربیات، تلاش می‌کند تا دانش مدیریتی لازم برای عبور از بحران‌های پیچیده را در اختیار سایر فعالان و مدیران این عرصه قرار دهد؛ چرا که باور دارد گذر از روزهای سخت تنها با هم‌اندیشی، همفکری و هم‌افزایی ممکن است.

شما را دعوت می‌کنیم تا گفت‌وگوهای دیگر «مدیریت در شرایط ناپایدار» را نیز در این صفحه مطالعه کنید.