از استاندارد تا پایداری؛ مسیر سه ساله رویداد روز جهانی استاندارد
ابوالحسنی در ابتدای ارائه، به سه سال برگزاری رویداد افرا به مناسبت روز جهانی استاندارد اشاره کرد. در سال ۱۴۰۳، نقش استاندارد در توسعه سازمان‌های نیکوکاری بررسی شد، در سال ۱۴۰۴، استاندارد به عنوان زبان مشترک میان کسب‌وکارها و سازمان‌های نیکوکاری مورد توجه قرار گرفت و امسال، محور اصلی رویداد به پایداری سازمان‌های نیکوکاری اختصاص یافت.
تفاوت رویداد امسال با دو دوره گذشته، به گفته او، در رویکرد مشارکتی آن بود؛ رویکردی که در آن، با همراهی ۲۱ سازمان دارای گواهی اعتماد افرا، تجربه‌های سازمان‌ها در شکل‌گیری محتوای رویداد نقش داشتند.
اما چرا پایداری به موضوع محوری امسال تبدیل شد؟ابوالحسنی اشاره داشت که تجربه مواجهه با بحران‌های پی‌درپی سال گذشته، از جنگ ۱۲روزه تا بحران دی‌ماه و جنگ ۴۰روزه، این پرسش را برای افرا و سازمان‌های نیکوکاری پررنگ‌تر کرد که چگونه می‌توان فعالیت‌ها و خدمات را در شرایط دشوار حفظ کرد و حتی زمینه رشد و توسعه را فراهم آورد.
بحران‌ها و شکل‌گیری پرسش پایداری
مدیرعامل افرا در توضیح مسیر این موسسه برای شناخت وضعیت سازمان‌ها، به گفت‌وگوهای انجام‌شده در سه مقطع اشاره کرد.
پس از جنگ ۱۲روزه، افرا با ۷۰ سازمان گفت‌وگو داشت و رویدادی با موضوع تاب‌آوری سازمانی برگزار کرد. در بحران دی‌ماه، دامنه بررسی‌ها به ۱۴۰ سازمان رسید و موضوعاتی مانند ارتباطات، سرمایه انسانی و منابع مالی با جزئیات بیشتری بررسی شدند؛ حاصل این فرایند، انتشار اولین گزارش جامع افرا درباره وضعیت سازمان‌ها پس از بحران بود.
در جریان جنگ ۴۰روزه نیز افرا ابتدا ۱۶ گفت‌وگوی صوتی با مدیران سازمان‌های نیکوکاری منتشر کرد و پس از آن، با ۵۱ سازمان گفت‌وگوهای عمیق‌تری انجام داد. گزارش حاصل از این بررسی‌ها، با تاکید بیشتر بر راهکارها و تجربه‌های قابل استفاده سازمان‌ها منتشر شد.
ابوالحسنی با اشاره به آنچه از این تجربه‌ها آموخته شد، گفت:
«موسسه افرا در هر بحران تلاش کرد صدای اکوسیستم نیکوکاری را بشنود؛ ما در افرا بعد از هر بحران با سازمان‌ها ارتباط گرفتیم و ۲ گزارش وضعیت سازمان‌ها در بحران دی‌ماه و بحران جنگ ۴۰روزه، نتیجه این گفت‌وشنود بود؛ صدا و تجربه سازمان‌ها به افرا جهت داد و دلیل صحبت ما درباره پایداری نیز، همین تجربه‌هاست.»
به گفته او، یکی از دریافت‌های اصلی افرا از این گفت‌وگوها این بود که سازمان‌ها می‌خواهند به فعالیت خود ادامه دهند؛ اما مسئله فقط ادامه دادن نیست، بلکه چگونگی حفظ فعالیت، پایدار ماندن و حرکت به سمت رشد و توسعه نیز اهمیت دارد.
استاندارد افرا؛ یکی از پایه‌های پایداری
ابوالحسنی استاندارد را یکی از پایه‌های پایداری سازمان‌های نیکوکاری دانست و به هفت بعد استاندارد افرا اشاره کرد: حاکمیت سازمانی؛ برنامه‌ریزی، اجرا و ارزیابی؛ سرمایه انسانی؛ ارتباطات؛ مالی؛ فناوری؛ و بهبود مستمر.
این هفت بعد، حوزه‌های مختلف مدیریت سازمان را در بر می‌گیرند و بستری برای شناخت وضعیت، شناسایی زمینه‌های بهبود و تقویت ظرفیت‌های مدیریتی فراهم می‌کنند. در این نگاه، پایداری به یک عامل منفرد وابسته نیست؛ بلکه از ارتباط میان ساختار مدیریتی، منابع، نیروی انسانی و توانایی سازمان برای یادگیری و بهبود مستمر شکل می‌گیرد.
کارنامه افرا در سال ۱۴۰۴
بخش دیگری از ارائه به مرور دستاوردهای افرا در سال ۱۴۰۴ اختصاص داشت. بر اساس آمار ارائه‌شده، در این سال:
- ۱۳ سازمان گواهی اعتماد افرا دریافت کردند
- ۱۰۵ سازمان، در مجموع ۶۵۳ بار از ابزار خودارزیابی استفاده کردند
- ۲۰۷ موسسه در ۳۱ کارگاه آموزشی شرکت کردند
- اطلاعات بیش از ۱۲۰۰ سازمان در بانک اطلاعاتی افرا ثبت شد
ابوالحسنی همچنین به کارنامه افرا از ابتدای فعالیت تاکنون اشاره کرد: انجام بیش از ۵۵ ارزیابی با ۳۵ گواهی، ثبت ۳۲۳۵ مورد خودارزیابی توسط ۴۶۷ سازمان و حضور بیش از ۲۰۰۰ نفر از ۹۵۰ موسسه در کارگاه‌های آموزشی افرا.
این فعالیت‌ها بخشی از تلاش افرا برای توسعه زیرساخت‌های مدیریتی سازمان‌های نیکوکاری، تقویت ظرفیت یادگیری و فراهم کردن امکان ارزیابی و بهبود مستمر را نشان می‌دهند.
چهار محور فعالیت افرا در سال پیش رو
مدیرعامل افرا در بخش پایانی ارائه، چهار محور را برای ادامه مسیر این موسسه تشریح کرد:
«محور اول ما، تقویت ارتباط حامیان و سازمان‌های نیکوکای و مردم‌نهاد است. افرا از سال گذشته تقویت ارتباط میان سازمان‌های نیکوکاری و حامیان را جدی‌تر دنبال کرده و قصد دارد این مسیر را ادامه دهد. معرفی موسسه برنا، به عنوان حامی مالی جدید اکوسیستم نیکوکاری، یکی از نمونه‌های این رویکرد در برنامه امسال است.»
او در محور دوم، به «آموزش متناسب با دغدغه‌ها و مسائل سازمان‌ها» اشاره کرد و گفت: «در ادامه تلاش می‌شود موضوع کارگاه‌ها و دوره‌های آموزشی با نیازها و چالش‌هایی ارتباط داشته باشد که سازمان‌ها در فعالیت روزمره خود با آنها مواجه‌اند.»
ابوالحسنی، انتقال تجربه و دانش کاربردی سازمان‌ها به عنوان محور بعدی عنوان کرد: «انتشار تجربه‌های سازمان‌های نیکوکاری، از جمله در قالب گزارش‌ها و ارائه تجربه‌های مشترک در رویداد «ضرب‌آهنگ پایداری»، یکی دیگر از مسیرهای پیش‌روی افراست.». ابوالحسنی با تاکید بر نقش مشارکت سازمان‌ها در این مسیر، یادآور شد که هرچه سازمان‌ها تجربه‌ها و دانش خود را بیشتر به اشتراک بگذارند، امکان یادگیری مشترک و بهره‌گیری از این تجربه‌ها نیز افزایش می‌یابد.
نهایتا، مدیرعامل افرا به محور چهارم در مسیر آینده افرا اشاره کرد: «چهارمین محور، ایجاد زیرساختی مبتنی بر هوش مصنوعی برای کمک به سازمان‌های نیکوکاری و مردم‌نهاد در پیشبرد نیازها و فعالیت‌هایشان است.». البته وی عنوان کرد این ابزار هنوز آماده نشده اما این نوید را داد که طی یک ماه آینده این ابزار برای اکوسیستم ارائه خواهد شد.
شنیدن، فهمیدن و ساختن
ابوالحسنی در جمع‌بندی ارائه، مسیر افرا را در سه گام توصیف کرد: شنیدن تجربه‌های سازمان‌ها، فهمیدن مسائل و اولویت‌های آنها و ساختن راه‌حل‌های عملی در همراهی با خود سازمان‌ها.
این رویکرد، پایداری را از یک مفهوم کلی به مجموعه‌ای از ظرفیت‌های مرتبط با کار روزمره سازمان‌ها پیوند می‌دهد؛ از کیفیت مدیریت و منابع انسانی تا ارتباط با حامیان، منابع مالی، آموزش و استفاده از فناوری. در این نگاه، افرا بخشی از مسیر توسعه و پایداری اکوسیستم نیکوکاری است؛ مسیری که ادامه آن به مشارکت سازمان‌های نیکوکاری و مردم‌نهاد، حامیان، داوطلبان و دیگر کنش‌گران این حوزه وابسته است.
این اولین ارائه از ۵ ارائه رویداد ضرب‌آهنگ پایداری بود؛ ارائه‌ای که مسیر هشت‌ساله همراهی افرا با اکوسیستم نیکوکاری را مرور می‌کرد.
گزارش تحلیلی از وضعیت، چالش‌ها و راهکارهای استفاده‌شده در اکوسیستم نیکوکاری در جنگ ۴۰روزه منتشر شد!
گزارش وضعیت اکوسیستم نیکوکاری در دی‌ماه ۱۴۰۴ را به شکل فایل و رایگان دریافت کنید.
گفت‌وگو با مدیران خبره اکوسیستم نیکوکاری درباره مدیریت بحران و تاب‌آوری سازمانی
بر اساس استاندارد افرا، موسسه نیکوکاری یا سازمان مردم‌نهاد خود را به‌صورت رایگان مورد سنجش قرار دهید و یک گزارش مدیریتی دریافت کنید.