شرکتکنندگان در جلسه دوم از این دوره، گامها و مراحل یک نقشه استراتژی استاندارد را آموخته و به انجام تمرینهای عملی در راستای تدوین برنامه استراتژیک سازمانها و موسسههای خود پرداختند.
نقشه استراتژی، نه فهرست فعالیتها
فولادی تدریس خود را با اهمیت شناخت اصول برنامهریزی استراتژیک آغاز کرد و بیان داشت که فهرست فعالیتها بهتنهایی برنامهریزی استراتژیک محسوب نمیشود. آنچه در این جلسه به آن پرداخته شد، مفهوم «نقشه استراتژی» بود؛ نقشهای که مشخص میکند سازمان چرا وجود دارد، چگونه میخواهد به اهداف خود برسد و چه مسیرهایی را باید دنبال کند.
ابعاد اصلی نقشه استراتژی
در ادامه، چارچوب نقشه استراتژی معرفی شد و حاضران با پنج مولفه اصلی آن آشنا شدند:
- تاثیر (Impact)
- اهداف استراتژیک (Objectives)
- ابتکارات یا مسیرهای اقدام (Initiatives)
- شاخصها و معیارهای سنجش (KPIs)
- منابع و نیازها (Resources)
به گفته مدرس دوره، برخی مدلها نقشه استراتژی را تا سطح منابع و برخی تا سطح شاخصها ادامه میدهند، اما هر دو بعد برای طراحی یک برنامه عملیاتی و قابل اجرا ضروری هستند. در ادامه، حاضرین به همراه مدرس به بررسی گامبهگام نقشه استراتژی با نمونههای واقعی از خود موسسهها پرداختند. فولادی برای تبیین بیشتر این نقشه و تفاوتش با نقشه استراتژی کسبوکارها اشاره داشت که در سازمانهای نیکوکاری، برخلاف کسبوکارها، پول هدف نهایی نیست بلکه منبعی برای تحقق تاثیر اجتماعی است: در حالی که در بنگاههای اقتصادی، لایه بالایی استراتژی معمولا مالی تعریف میشود، در NGOها تمرکز اصلی بر تاثیر و تحقق ماموریت سازمانی است. این همان نکتهای است که باعث تفاوت نقشه استراتژی در این دو نوع سازمان میشود.
از اهداف تا اقدام: تمرین عملی طراحی نقشه استراتژیک
بخش مهمی از جلسه به تمرینهای عملی اختصاص داشت. شرکتکنندگان با کار بر روی چهار مولفه تاثیر، اهداف، ابتکارات و شاخصها، نقشه استراتژی موسسههای خود را طراحی کردند. همچنین بر اهمیت تشخیص این موضوع تاکید شد که چه کارهایی نباید انجام داد؛ موضوعی که به گفته مدرس، یکی از دشوارترین بخشهای تصمیمگیری استراتژیک در سازمانهاست.
در ادامه، بر ضرورت سادهسازی چرایی سازمان تاکید شد؛ بهگونهای که بتوان آن را بهروشنی و بدون پیچیدگی توضیح داد. همچنین توضیح داده شد که اهداف استراتژیک لزوما زمانبندی دقیق ندارند، اما باید در بازهای ۱۲ تا ۳۶ ماهه قابل سنجش و ارزیابی باشند. نکته مهمی که در این بخش عنوان شد این بود که برنامه استراتژیک نباید به فهرستی از آرزوها تبدیل شود. ابتکارات باید واقعبینانه طراحی شوند و ارتباط روشنی میان تاثیر، اهداف و اقدامات برقرار باشد. نهایتا بیان شد که برنامههای تدوینشده در بازههای ششماهه مورد بازبینی قرار گیرند تا میزان تحقق اهداف مشخص شود.
در انتهای جلسه نیز شرکتکنندگان پرسشهای خود را مطرح کردند و به بحث و تبادل نظر پرداختند. شایان ذکر است که در پایان این دوره، به شرکتکنندگان گواهی حضور در دوره اعطا خواهد شد.
برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص فرایند ارزیابی و امکان حضور در این دورههای تخصصی، از صفحه ارزیابی دیدن کنید.
گزارش تحلیلی از وضعیت، چالشها و راهکارهای استفادهشده در اکوسیستم نیکوکاری در جنگ ۴۰روزه منتشر شد!
گزارش وضعیت اکوسیستم نیکوکاری در دیماه ۱۴۰۴ را به شکل فایل و رایگان دریافت کنید.
گفتوگو با مدیران خبره اکوسیستم نیکوکاری درباره مدیریت بحران و تابآوری سازمانی
بر اساس استاندارد افرا، موسسه نیکوکاری یا سازمان مردمنهاد خود را بهصورت رایگان مورد سنجش قرار دهید و یک گزارش مدیریتی دریافت کنید.