آراسب احمدیان، عضو هيئت‌مدیره موسسه افرا :«استاندارد، زبان مشترک کسب‌وکارها و موسسه‌های نیکوکاری»

آراسب احمدیان در ابتدای سخنرانی خود، مسئولیت اجتماعی را از منظر آکادمیک مورد توجه قرار داد و با اشاره به دو دیدگاه شاخص در اقتصاد، تفاوت میان رویکردهای سنتی و استراتژیک در این حوزه را تشریح کرد. بنا به توضیح او، در حالی که میلتون فریدمن مسئولیت اجتماعی شرکت را محدود به فعالیت قانونی و رقابت آزاد در بازار می‌دانست، مایکل پورتر این مسئولیت را بخشی از استراتژی کلان کسب‌وکار تلقی می‌کرد و معتقد بود اقدامات اجتماعی شرکت باید یا به بهبود زنجیره ارزش آن منجر شود یا توان رقابتی آن را افزایش دهد.

وی در ادامه، با اشاره به نمونه‌ای داخلی از نگاه فعالان اقتصادی ایران، دیدگاه محسن خلیلی، رئیس هیئت‌مدیره بوتان را مطرح کرد که بر عبور از مرزهای صرفا اقتصادی و پرداختن به موضوعات زیست‌محیطی و اجتماعی به عنوان بخشی از مسئولیت شرکت‌ها تاکید دارد. احمدیان این رویکرد را نمونه‌ای از هم‌افزایی میان بنگاه‌های اقتصادی و سازمان‌های مردم‌نهاد در جهت منافع مشترک جامعه و اقتصاد دانست. در بخش دیگری از ارائه، احمدیان به تعریف مسئولیت اجتماعی از منظر نهادهای بین‌المللی پرداخت. او به مواضع اتحادیه اروپا اشاره کرد که CSR را فراتر از الزامات قانونی و در راستای منافع بلندمدت شرکت‌ها می‌داند، و نیز دیدگاه اتاق بین‌المللی بازرگانی (ICC) که مسئولیت اجتماعی را تعهدی داوطلبانه برای اداره کسب‌وکار بر اساس ارزش‌ها و اصول اخلاقی می‌خواند. وی همچنین از چارچوب استاندارد جهانی گزارشگری (GRI) یاد کرد که شرکت‌ها را به ارائه گزارش در زمینه‌های مختلف مانند محیط‌زیست یا فعالیت‌های انسانی تشویق می‌کند.

در بخش میانی ارائه، عضو هیئت مدیره افرا به سه مرحله تکامل در رفتار شرکت‌ها نسبت به CSR پرداخت. او نخستین سطح را «نیکوکاری شرکتی» دانست که بر اقدامات داوطلبانه و انسان‌دوستانه بدون پیوند مستقیم با اهداف کسب‌وکار متمرکز است. مرحله دوم را مسئولیت اجتماعی شرکتی به عنوان نوعی «مدیریت ریسک» عنوان کرد که از دهه ۷۰ میلادی و در واکنش به بحران‌های زیست‌محیطی شکل گرفت. در نهایت، سطح سوم را «خلق ارزش (Value Creation)» دانست که در آن شرکت‌ها به جای نگاه صرفا حمایتی، با هدف ایجاد ارزش مشترک برای جامعه و مشتریان خود به مسئولیت اجتماعی می‌پردازند. این درواقع یک نوع CSR استراتژیک است که در آن، نیت نیکوکاری شرکتی حفظ شده است و خلق ارزش را نیز به آن اضافه کرده است.

او تاکید کرد که درک این تفاوت‌ها برای سازمان‌های مردم‌نهاد ضروری است تا بتوانند با شناخت نوع رویکرد شرکت‌ها، گفت‌وگو و همکاری مؤثرتری در مسیر توسعه پایدار شکل دهند. به گفته او در حال حاضر شرکت‌ها در پی طراحی پروژه‌های جذاب هستند که برگشت ارزش و اعتبار زیادی برایشان داشته باشد.

در ادامه، احمدیان با اشاره به تحولات اخیر گفت: «در جدیدترین رویکرد مسئولیت اجتماعی، مفهومی به نام فرصت اجتماعی برای توسعه پایدار شرکت‌ها شکل گرفته است؛ مفهومی که در ۶ تا ۷ سال گذشته و با رشد شبکه‌های اجتماعی، بستری تازه برای خلق اثر و تعامل میان شرکت‌ها و جامعه ایجاد کرده است.»

وی افزود که در مسیر بهره‌برداری پایدار از این فرصت‌ها، وجود یک زبان مشترک میان شرکت‌ها و سازمان‌های مردم‌نهاد ضروری است و استاندارد می‌تواند نقش این زبان مشترک را ایفا کند. به گفته او، استانداردها ابزار هم‌افزایی میان دو بخش اقتصادی و مدنی هستند و زمینه‌ای فراهم می‌کنند تا پروژه‌های اجتماعی شرکت‌ها اثربخش‌تر و قابل اعتمادتر پیش برود.

احمدیان در پایان با اشاره به نقش افرا در این میان گفت: «افرا در چشم‌انداز خود بر این باور است که با توسعه استانداردها می‌تواند به رشد و توانمندسازی سازمان‌های مردم‌نهاد کمک کند. این آغاز شکل‌گیری زبانی مشترک برای همکاری هدفمند است.» او توضیح داد که استاندارد هفت‌گانه افرا شامل محورهای حاکمیت سازمانی، برنامه‌ریزی و اجرا، سرمایه انسانی، ارتباطات، مالی، فناوری و بهبود مستمر، می‌تواند اعتماد بنگاه‌های اقتصادی را نسبت به همکاری با نهادهای نیکوکاری و مدنی افزایش دهد.