راهبری این پنل را سجاد ابوالحسنی، مدیرعامل افرا بر عهده داشت و موضوع اصلی آن، بررسی مدلهای همکاری میان بخش خصوصی و سازمانهای نیکوکاری در مسیر نیکوکاری پایدار بود.
در آغاز نشست، ابوالحسنی از پنلیستها خواست تا از زاویه تجربه مدیریتی خود، نگاه کسبوکارها به مسئولیت اجتماعی را توضیح دهند.
حامد قنادپور در پاسخ به این سوال گفت: «هدف اصلی هر کسبوکار سودآوری است، اما نوع نگاه به سودآوری تعیینکننده عمق و اثرگذاری فعالیتهاست. کسبوکاری که فلسفه بنیادین و معنای مشخصی پشت فعالیت خود دارد، موفقتر عمل میکند. اگر مسئولیت اجتماعی در راستای آن فلسفه بنیادین تعریف شود، عمق و اصالت پیدا میکند. در غیر این صورت، مخاطب امروزی بهخوبی تشخیص میدهد که مسئولیت اجتماعی صرفا یک شو یا تبلیغات نمایشی است و واکنش منفی را نیز در ادامه نشان میدهد.»
در ادامه، معین کامرانی، یکی دیگر از نمایندگان سازمانهای نیکوکاری و مردمنهاد با تمرکز بر تجربه ارتباط با شرکتها گفت: «یکی از چالشهای اساسی در تعامل میان NGOها و کسبوکارها، کاهش صداقت و شفافیت در سالهای اخیر است که کار ما را دشوارتر کرده است. سازمانهای نیکوکاری باید بر اصالت رفتاری خود تاکید کنند و به دنبال تعریف هدف و معنای مشترک با شرکتها باشند. ایجاد شبکههای داوطلبی و طراحی کمپینهای خلاقانه میتواند این پیوند را تقویت کند. وقتی ایدهای خلاقانه بر اساس یک مسئله واقعی طراحی میشود، شرکتها تمایل بیشتری به همکاری پیدا میکنند.»
در بخش بعدی پنل، ابوالحسنی از مصطفی شعبانپور درباره شکلهای خلاقانه همکاری میان شرکتها و سازمانهای نیکوکاری پرسید. شعبانپور توضیح داد: «ما در دیجیکالا معمولا میگوییم هر کمکی که از بخواهید در اختیارتان است به جز پول. چرا که ما به عنوان یک کسبوکار بزرگ ظرفیتهای دیگری داریم؛ از تبلیغات و ابعاد لجستیک گرفته تا فناوری و نیروی انسانی. اما آنچه معمولا میبینیم، درخواست مستقیم برای کمک مالی است. اگر NGOها نگاه درونگرایانهتر و ایدههای خلاقانهتری داشته باشند، همکاریهای ارزشمندی شکل میگیرد. مثلا موسسهای میتواند بگوید از امروز به یک مسئله اجتماعی به شیوهای متفاوت نگاه کنیم. این تغییر زاویه دید، برای شرکتها بسیار جذاب است.»
سجاد ابوالحسنی (مدیرعامل موسسه افرا)، حامد قنادپور (عضو هیئتعلمی دانشگاه تهران و مدیرعامل تارا)، مصطفی شعبانپور (مدیر مسئولیت اجتماعی دیجیکالا)، معین کامرانی (مدیرعامل موسسه ارفک) و ناصر نوربخش (مدیرعامل بنیاد توسعه فرهنگی سپهر)
در ادامه، ناصر نوربخش بهعنوان نماینده سازمانهای نیکوکاری، از تجربیات خود گفت: «ما در بنیاد سپهر تجربههای زیادی از همکاری غیرمالی با شرکتها داریم. مثلا از خدمات آموزشی رایگان شرکتها در حوزه مدیریت پروژه و سیستمهای هدفگذاری استفاده کردهایم. یا پیش آمده که شرکتی در چند سطح از ما حمایت کرده؛ از کمک به توانافزایی روستایی گرفته تا خرید محصولات تولیدی روستاها بهعنوان هدایای سازمانی. این حمایتها باعث ایجاد حس تعلق و ارتباط انسانی میان کارکنان شرکتها و جامعه محلی میشود. در واقع، ارزش در این همکاریها فقط مالی نیست؛ بلکه بازگشت اعتبار، حال خوب و اثر اجتماعی دوطرفه نیز وجود دارد.»
در بخش بعدی گفتوگو، حاضران به بررسی چالشهای شکلگیری ارتباط میان کسبوکارها و NGOها پرداختند. قنادپور درباره این چالش گفت: «برای هر دو طرف، مسئله اصلی اعتماد است. شرکتها باید بدانند که منابعشان بهدرستی خرج میشود و موسسات نیز باید ارزش پیشنهادی مشخصی داشته باشند. اگر موسسه بداند چه ارزشی برای کسبوکار میآفریند (از ایجاد حس همدلی گرفته تا بهبود تصویر برند) آنگاه همکاری موثرتری شکل میگیرد.»
در ادامه، مصطفی شعبانپور بر ضرورت نگاه استراتژیک به این همکاریها تاکید کرد و گفت: «در واقع ما درباره رابطه دو سازمان صحبت میکنیم؛ یکی با هدف سودآوری و دیگری با هدف تغییر اجتماعی. این رابطه شبیه همکاری B2B است و باید همانگونه طراحی شود. تغییر اجتماعی هم یک محصول است و باید بدانی چطور آن را ارائه و اعتمادسازی کنی. در شرکتها معمولا 4 انگیزه برای ورود به مسئولیت اجتماعی وجود دارد: درآمد، خوشنامی و روابط عمومی، شبکهسازی ارتباطات و در نهایت، افزایش رضایت کارکنان. NGOها باید بدانند کدام یک از این محورها برای هر شرکت جذابتر است.»
نوربخش نیز در ادامه با نگاهی انتقادی در همین راستا اذعان داشت: «حرفهایگری باید دوطرفه باشد. متاسفانه بسیاری از شرکتها هنوز فاقد استانداردهای معتبر در حوزه مسئولیت اجتماعیاند و گزارشهای پایداریشان بر اساس استانداردهای بینالمللی تنظیم نمیشود. همانطور که موسسات نیکوکاری باید خود را حرفهایتر کنند، شرکتها هم باید یاد بگیرند استاندارد کار مسئولیت اجتماعی چیست. مثلا اینکه از کلیشه فاصله بگیرند و فراتر از کارهای کلیشهای مثل ساخت مدرسه فکر کنند. این آداب حرفهای فقط برای سازمانهای مردمنهاد ضروری نیست، کسبوکارها هم موظف هستند که به آداب حرفهای متعهد باشند. ما با استاندارد افرا سایت خود را بازسازی کردیم و بازخوردهای بسیار خوبی گرفتیم. این نشان میدهد که استانداردسازی میتواند نقطه آغاز رابطهای سالمتر میان دو بخش باشد.»
در پایان پنل، ابوالحسنی اینگونه پنل را جمعبندی کرد: «برای رسیدن به نیکوکاری پایدار، هم شرکتها و هم موسسات نیکوکاری باید از رویکردهای کلیشهای فاصله بگیرند، بر اعتمادسازی، اصالت، و هدف مشترک تمرکز کنند و استانداردهای دوطرفه را جدی بگیرند.»
پس از سخنان پنلیستها، حاضران پرسشهای خود را در زمینه چالشهای همکاری میان کسبوکار و نیکوکاری مطرح کردند و گفتوگو با طرح تجربههای میدانی از دو بخش به پایان رسید.
گزارش تحلیلی از وضعیت، چالشها و راهکارهای استفادهشده در اکوسیستم نیکوکاری در جنگ ۴۰روزه منتشر شد!
گزارش وضعیت اکوسیستم نیکوکاری در دیماه ۱۴۰۴ را به شکل فایل و رایگان دریافت کنید.
گفتوگو با مدیران خبره اکوسیستم نیکوکاری درباره مدیریت بحران و تابآوری سازمانی
بر اساس استاندارد افرا، موسسه نیکوکاری یا سازمان مردمنهاد خود را بهصورت رایگان مورد سنجش قرار دهید و یک گزارش مدیریتی دریافت کنید.